Nắm trong tay nhiều giải thưởng giá trị như: Giải 3 sáng tạo khoa học tỉnh Thái Bình năm 2008, giải thưởng Lương Đình Của năm 2008, giải thưởng Sao Thần Nông năm 2009, giải thưởng tài năng trẻ toàn quốc, thanh niên tiên tiến toàn quốc năm 2009, 1 trong 15 gương mặt tiêu biểu của năm 2009. Anh là Trương Văn Trị xã Nam Chính, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình - người nông dân đã ươm và nhân rộng thành công giống cá Vược ở trong nước ngọt trên toàn miền Bắc.
Trại cá Vược giống rộng 10.000 m2 của anh Trị, nằm cách biệt với khu dân cư, bên cạnh dòng sông Lân. Chúng tôi đến đúng lúc anh đang giới thiệu giống cá Vược cho những người khách mua cá giống. Trước mắt chúng tôi là người thanh niên trẻ hơn rất nhiều so với cái tuổi 30, luôn mỉm cười. Đôi mắt biết nói của anh trở nên nheo nheo khi kể cho chúng tôi nghe về cái buổi đầu bén duyên với loài cá Vược.
Anh Trị nhận bằng khen gương mặt tiêu biểu.
Yêu cá từ ngày còn nhỏ
Ngay từ những ngày còn nhỏ anh đã có niềm say mê và yêu thích đặc biệt với các loài cá khác nhau. Anh kể: “Hồi mình còn nhỏ ông nội và bố mình thường đi biển, mỗi lần đi biển về cứ thấy con cá nào còn sống là mình lại ném xuống ao, đôi khi mình còn thả cả tôm biển nữa. Vì thế ao nhà mình hồi ấy có nhiều loại cá lắm. Lúc ấy mình chưa ý thức được là các loại cá mình thả xuống ao có sống được hay không, mình chỉ thấy rằng mình thích những con cá còn sống và cứ vậy là thả thôi”.
Có lẽ đó là lý do khiến cho chàng thanh niên 30 tuổi này quyết định theo học trường trung cấp Thủy Sản ở Bắc Ninh. Anh tâm sự: “Lớn lên vì kinh tế gia đình khó khăn mình đã không thi đại học và chỉ học trung cấp thủy sản ở Bắc Ninh mà thôi, mình chọn trường này là để hi vọng có thể làm được một cái gì đó cho đời. Vì thế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường mình đã ấp ủ ước mơ về một trại nuôi cá giống như bây giờ.”
Mặc dù loài cá Vược đã mang đến cho anh nhiều thành công đáng kể như hiện nay nhưng thật bất ngờ khi anh cho chúng tôi biết rằng cá Vược không phải là loại cá anh có ấn tượng sâu đậm: “Mình ấn tượng đầu tiên với loài tôm rảo là do một lần mình bắt được một con tôm rảo ở dưới ao và thấy nó có râu màu đỏ, lúc ấy mình mới biết đó là con tôm rảo. Còn con cá Vược thì mãi sau này mình mới biết đến.”
“Phải là người đầu tiên”
Với ý chí nung nấu là làm giàu trên chính quê hương mình, anh đã từng trăn trở về việc làm thế nào để tạo ra được những thành công mang thương hiệu của chính mình. Với tinh thần dám nghĩ dám làm đó, anh đã mạnh dạn đầu tư cho ước mơ làm giàu của mình.
“Ai cũng hỏi mình lấy ý tưởng từ đâu mà lại đi ươm giống cá Vược vốn là ở nước mặn trong nước ngọt. Thực ra lúc mình mở trại ươm cá Vược giống này thì ở quanh đây cũng có nhiều người làm cá giống rồi. Vì thế nếu mình muốn thành công thì phải tạo ra được sự khác biệt và mình phải là người đầu tiên đi tiên phong mở đường để tạo ra cái đặc sắc đó. Khi mà có sự khác biệt như thế thì chắc chắn mình sẽ thành công. Lúc ấy mình tình cờ tiếp xúc được với tài liệu về cá Vược và khả năng sống được trong nước ngọt của cá Vược. Vì thế mình đã mạnh dạn thử ươm giống cá này trong nước ngọt ”
Nghĩ đến thất bại trước khi thành công
Mỗi con cá vược từ 0,8-1,5kg
Để có được ngày hôm nay anh đã phải đổ biết bao mồ hôi, nước mắt và tiền của vào loài cá Vược. Những ngày đầu tiên anh đã vấp phải thất bại khi ươm 1 vạn con cá giống nhưng chỉ còn sống được 1 nghìn con, vì thế so với số tiền bỏ ra là 20 triệu, anh chỉ thu về được 3 triệu đồng,
Sau thất bại cay đắng lứa đầu tay ấy, anh vắt óc suy nghĩ và đã tìm ra nguyên nhân thất bại, đó là do giống cá lấy về kém, cộng thêm các cơ sở, vật chất trong ao nuôi, bể chứa…của mình chưa đủ điều kiện cho quy trình thuần hóa chúng. Đến lần thứ 2, anh nhập 10.000 con giống (12 triệu đồng) nội địa ở Vũng Tàu về thuần hoá trong bể xây xi măng. Lúc đầu anh cho 50% nước ngọt, sau rút đi dần 30, 20, 10%... Với phương pháp làm mới, lần này tỷ lệ cá vược sống trên 50%. Sau một tháng anh Trị bán 3.000 con cá giống, để lại 1.000 con nuôi cá thịt, hạch toán ra đợt này không lỗ nhưng cũng chẳng được đồng lãi nào. Cứ vậy, vừa nuôi anh vừa khấp khểnh để lo đầu ra.
Những ngày tháng đầu khởi nghiệp khiến cả hai vợ chồng đều ăn không ngon, ngủ không yên, tâm trạng luôn thấp thỏm trông chờ vào đàn cá từng giờ, từng phút. Qua 2 lần nuôi chưa thấy đồng lãi nào, mọi người trong gia đình ai nấy cũng sốt ruột lo lắng cho anh. Chị Lương Thị Nê – vợ anh Trị, tâm sự: “Sau 2 lứa đầu, chưa thu được đồng nào, trong lúc mình lại đang nuôi con thơ, khốn khó trăm bề, nhiều lúc đã định khuyên chồng chuyển hướng làm ăn. Nhưng thấy anh ấy hết lòng yêu con cá vược, nên lại không dám nói nữa”.
Sau mỗi lần thất bại, anh Trị không hề nản chí, mà luôn đặt ra câu hỏi: tại sao lại thất bại, rồi cố gắng tìm ra nguyên nhân để từ đó để có biện pháp khắp phục cho những lần đầu tư tiếp theo. Cứ thế, vừa làm, vừa đúc rút kinh nghiệm! Cuối cùng, cá cũng chẳng phụ người yêu mến nó, lần thứ 3 thuần hoá theo công thức mới của riêng mình và thành công đã ùa đến trong đôi bàn tay của chàng thanh niên quê lúa. Bằng chứng là kết quả cá sống sót tới 92-96% ở lần thứ 3 này. Trên đà thắng lợi, anh tiếp tục mở rộng quy mô, xây dựng và nâng cấp các trang thiết bị, đầu năm 2009 anh lại tiếp tục thầu thêm 3 ha nữa để mở rộng trang trại.
Hiện nay, diện tích để làm trại cá giống của anh rộng 5.000 m2, mỗi năm có đến 50 vạn con giống bán ra thị trường và 4 sào ao để nuôi cá thịt, cũng đem lại lợi nhuận trên 80 triệu đồng mỗi năm. Thấy con cá vược nuôi trong môi trường nước ngọt vừa nhanh lớn (6 tháng nặng từ 0.8 đến 1.5kg/1con), lại đem lại hiệu quả kinh tế cao (hiện nay 80 đến 150 ngàn đồng/1kg), không những thế lại có thể nuôi xen canh được với cá trắm, chép, trôi để tận dụng thức ăn thừa.
Đến nay khách hàng của anh Trị đã có mắt ở khắp các tỉnh phía Bắc, con giống có được bao nhiêu khách mua hết ngay đến đó, riêng cá thịt không có đủ để cung cấp cho thị trường. Để tạo điều kiện cho người dân có điều kiện phát triển kinh tế từ cá vược, cơ sở sản xuất cá của anh vừa là nơi cung cấp con giống, đồng thời kiêm luôn bao tiêu sản phẩm cho khách hàng. Anh Trị cho hay, khoảng hai năm trở lại đây, cơ sở sản xuất cá giống, cá thịt của anh mỗi năm đã cho đem về thu nhập 500 triệu đồng.
Người nông dân ham học hỏi
Tiếp xúc với anh, chúng tôi không mấy ngạc nhiên về tinh thần ham học hỏi của anh. Năm 2008, Trương Văn Trị thành lập Công ty TNHH Hải Long, với tâm niệm xây dựng thương hiệu cá vược nước ngọt tại quê hương mình. Người thanh niên 30 tuổi là bố của 2 cậu con Mặc dù rất bận mải với trại cá nhưng anh vẫn muốn đi học, anh vẫn muốn mở thêm những cánh cửa tri thức mới. Anh đang theo học chuyên ngành: Quản lí kinh tế, hệ Đại học của Trường CĐ Kinh tế Kỹ thuật Thái Bình.
Nói về “vua” cá vược này, anh Ngô Khắc Thành, Trưởng Ban công tác Thanh niên Đoàn TNCS HCM, Tỉnh đoàn Thái Bình, đồng thời cũng từng là thầy giáo của Trương Văn Trị thời THCS tấm tắc: “Ngay từ hồi nhỏ, em Trị đã thể hiện là một người thông minh, nhanh nhẹn, hiền lành, tháo vát so với các bạn cùng lớp. Mình thấy cậu ấy là con người có nghị lực, biết vượt qua mọi hoàn cảnh, tích cực học hỏi, nhanh chóng thích nghi được ở môi trường mới”.
Chính Chi - Tamnhin.net